
Az zamanda doğru temizlik
Misafir öncesi, öğrenci evi, kiralık ev: kısa sürede en çok fark yaratan adımlar. 10 odadan 39 soru.
Mutfak: pratik ve hızlı
MUTBulaşık süngeri ne sıklıkla değiştirilmeli?
Haftada bir değiştirmek, bilimsel önerilerle uyumlu en pratik kural. Kullanılmış süngerde santimetreküpte on milyarlarca hücre ölçüldü ve araştırmacılar süngeri temizlemeye çalışmak yerine düzenli, örneğin haftalık değiştirmeyi önerdi. Kötü koku, kayganlık ya da dağılma varsa beklemeden atın.
Cardinale 2017MUTSünger mikrodalgada ya da kaynatarak temizlenir mi?
Kısa vadede yükü düşürür: ıslak süngeri mikrodalgada bir dakika ısıtmak ya da kurutmalı programda bulaşık makinesinde yıkamak, laboratuvarda yükün neredeyse tamamını düşürdü; sirke ya da limon suyunda bekletme çok daha zayıf kaldı. Ama düzenli bu şekilde temizlenen süngerlerde bazı organizmaların payı arttı; yani bu yöntem değiştirmenin yerini tutmaz. Süngeri mikrodalgaya kuru koymayın, yanabilir.
Sharma 2009 · Cardinale 2017MUTKesme tahtası nasıl temizlenir, ne zaman değiştirilir?
Her kullanımdan sonra sıcak su ve deterjanla fırçalayarak yıkayın, bol suyla durulayın ve dik durarak tamamen kurumasını bekleyin. Çiğ et, tavuk ve balık için ayrı bir tahta kullanın. Ahşap tahta sıvıyı dakikalar içinde emdiği için uzun süre suda bekletmeyin. Tahtada derin çizik, temizlenmesi zor yarık ya da kalıcı koku oluştuysa tahtayı yenileyin.
USDA FSIS · Ak 1994MUTDavlumbaz filtresi ne zaman ve nasıl temizlenir?
Kullanım kılavuzundaki aralıkta, yağ görünür biçimde birikmişse daha erken temizleyin: metal filtre sıcak deterjanlı suda bekletilip fırçalanır, karbon filtre değiştirilir. Davlumbazı pişirirken çalıştırmak önemlidir; ölçümlerde iyi bir davlumbaz pişirme kaynaklı kirleticileri belirgin azalttı. Yağlı filtre aynı zamanda yangın yükü demektir.
Singer 2017 · NFPABuzdolabı: pratik ve hızlı
BUZBuzdolabı ne sıklıkla temizlenmeli?
Dökülenleri hemen silin, haftada bir bozulan yiyecekleri ayıklayıp rafları hızlıca silin, ayda bir de raf, çekmece ve contayı çıkararak ayrıntılı temizleyin. FDA dolabın düzenli temizlenmesini ve dökülenin hemen silinmesini öneriyor; et suyu damlamaları bir yiyecekten ötekine geçişin yoludur.
FDABUZArtık yemek buzdolabında kaç gün durur?
USDA'ya göre pişmiş artık yemekler buzdolabında 3–4 gün saklanabilir; daha uzun saklamak için dondurun. Yemeği pişirdikten sonra en geç 2 saat içinde, kapalı ve sığ kaplarda dolaba koyun. Şüphedeyseniz koklayarak değil tarihe bakarak karar verin.
USDA FSISBUZBuzdolabı kapı rafına süt koymak doğru mu?
Kapak rafları dolabın en sıcak yeridir: ölçümlerde kapak bölmelerinin büyük çoğunluğu 5 °C'nin üzerindeydi. Süt ve hazır yiyecekler gibi çabuk bozulanları orta raflara, daha dayanıklı soslar ve içecekleri kapağa koyun.
Evans & Redmond 2015BUZHamileyim, buzdolabında nelere dikkat etmeliyim?
BUZBuzdolabını temizlerken fişini çekmek gerekir mi?
Hızlı haftalık silmede gerekmez; ayrıntılı temizlik ya da buz çözme yapıyorsanız üreticinin kullanım kılavuzuna uyun. Bu sürede çabuk bozulan yiyecekleri soğutucu çantada tutun; yemek oda sıcaklığında 2 saatten fazla kalmamalı.
USDA FSISLavabo ve gider: pratik ve hızlı
LAVSıcak su ve deterjanla yağı gidere akıtmak sorun olur mu?
LAVMutfak lavabosu ne sıklıkla temizlenmeli?
Teknenin içini her akşam deterjanlı suyla ovup kurulayın, süzgeci her gün boşaltın, haftada bir fırçalayın. 30 haftalık ev çalışmasında en yüksek yük nemli ve sık dokunulan noktalardaydı: sünger, mutfak lavabo gideri çevresi ve musluk kolu.
Rusin 1998LAVGider sifonu nasıl temizlenir?
Lavabonun altına bir kova koyun, eldiven takın, dirseğin somunlarını elle gevşetip parçayı çıkarın. İçindeki tortuyu çöpe boşaltın, dirseği eski bir fırça ve deterjanlı suyla temizleyip contasını yerine oturtarak takın, sonra su açıp sızıntıyı kontrol edin. Gider kokusunun önemli kısmı bu tabakadan geldiği için en etkili adım budur.
McBain 2003LAVLavabo süngerini tabak süngeriyle aynı mı kullanmalıyım?
Hayır. Sünger ve bezin bir yüzeyden ötekine taşıyıcı olduğu 100 evlik çalışmada gösterildi. Lavaboyu ayrı bir fırça ya da bezle temizleyin, tabak süngerini yalnız tabakta kullanın.
Borrusso 2017Banyo: pratik ve hızlı
BANDiş fırçası banyoda, klozetin yanında saklanır mı?
Sifonla havaya kalkan damlacıkların 90 dakika içinde çevredeki yüzeylere çöktüğü ölçüldü; bu yüzden diş fırçasını klozetten ve lavabo giderinden uzak tutmak mantıklıdır. Amerikan Diş Hekimleri Birliği fırçayı kullandıktan sonra durulayıp dik ve açıkta kurumaya bırakmayı, kapalı kutu ya da kapakta saklamamayı öneriyor; nemli kapalı ortam çoğalmayı kolaylaştırır. Ailedeki fırçaların başları birbirine değmesin.
ADABANDerz arasındaki siyah küf neden tekrar tekrar çıkıyor, nasıl temizlenir?
Küfün belirleyicisi sudur: Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bir yüzey yeterince hızlı kuruduğu sürece ıslanması sorun değildir; küf, yüzey tam kurumadan yeniden ıslandığında yerleşir. Banyoya özgü bazı mantarların sabun ve şampuan kalıntısını besin olarak kullandığı gösterildi, yani durulanmayan sabun artığı küfü besler. Derzi deterjanla fırçalayın, durulayın ve kurutun; siyahlık silikonun içine işlemişse silikonu yenilemek tek kalıcı çözümdür.
WHO 2009BANPenceresiz banyoda nem ve küf nasıl önlenir?
ABD Çevre Koruma Ajansı iç ortam nemini yüzde 60'ın altında, ideal olarak yüzde 30–50 aralığında tutmayı ve ıslanan malzemeleri 24–48 saat içinde kurutmayı öneriyor. Duştan sonra aspiratörü bir süre çalışır bırakın, cam ve fayanstaki suyu çekçekle alın, banyo kapısını açık tutun. Kiracıysanız çalışmayan aspiratörü ev sahibine bildirin; bu, küfle mücadelenin temelidir.
EPAÇamaşır: pratik ve hızlı
ÇAMYıkanmış çamaşır neden rutubet ya da ıslak bez gibi kokar?
Bu koku, ıslak çamaşır yavaş kururken çoğalan mikroorganizmaların ürettiği orta zincirli yağ asitlerinden gelir; 'ıslak kirli bez' kokusunu veren molekül çok düşük derişimde bile fark edilir. Çamaşırı makinede bekletmek ve havasız yerde yavaş kurutmak kokuyu artırır. Programı bitince hemen çıkarın, hızlı kurutun ve makinenin kendisini de temiz ve kuru tutun.
Kubota 2012ÇAMÇamaşırı evin içinde kurutmak sağlığa zararlı mı?
Kapalı ve ısıtılan bir odada kurutmak iç nemi belirgin artırır. Glasgow'da 100 evde yapılan çalışmada soğuk mevsimde evlerin büyük çoğunluğu çamaşırı içeride kuruttu ve bu iç nem yükünün önemli bir kaynağıydı; yüksek nem akar ve küf için elverişlidir. Mümkünse kurutma makinesi kullanın ya da çamaşırı pencereyi aralık tutarak, kapısı kapalı ve havalandırılan bir odada kurutun; ABD Çevre Koruma Ajansı iç nemi yüzde 30–50 aralığında tutmayı öneriyor.
Porteous 2014ÇAMKurutma makinesi çamaşırdaki mikroorganizmaları azaltır mı?
Evet, yüksek ısı ve uzun kurutma süresi kumaştaki mikroorganizma sayısını anlamlı biçimde azaltıyor. Buna karşılık yavaş havada kuruma sırasında bazı mikroorganizmaların sayısı artabiliyor. Kurutma makinesi çamaşırı hijyenik kılmaya yardım eder, ama makinenin kendi içindeki birikintiyi temizlemez; filtreyi her kullanımdan sonra boşaltın.
Abney 2021aÇAMMutfak bezleri ve iç çamaşırı diğer giysilerle aynı makinede yıkanır mı?
Bağırsak kaynaklı mikroorganizmalar en çok yüz havlusu ve iç çamaşırında saptandı ve yıkama sırasında kumaşlar arası taşınma gösterildi. Bu nedenle iç çamaşırı, havlu ve mutfak bezlerini ayrı bir yükte, 40 °C toz deterjanla ya da 60 °C'de yıkamak daha güvenlidir. Çiğ et silinmiş bez varsa ayrı ve sıcak yıkayın.
Abney 2021aOturma odası: pratik ve hızlı
OTUHalıdaki akarlar nasıl yok edilir?
Akarlar 55 °C ve üzeri suda yıkanan tekstilde tamamen ölür; soğuk yıkama akarların çoğunu çıkarmaz ama alerjeni büyük ölçüde azaltır. Halı makinede yıkanamadığı için pratikte düzenli süpürme ve odayı çok kuru tutmamak öne çıkar. Akar alerjeni ev içinde en yoğun yatakta bulunur; alerjiniz varsa işe yataktan başlayın.
McDonald 1992 · Sidenius 2002OTUEvde neden bu kadar çok toz oluyor?
Ev tozu büyük ölçüde ev halkından (deri döküntüsü, saç, tekstil lifi), evcil hayvandan ve dışarıdan taşınan topraktan oluşur; evdeki bakteri topluluğunun ana kaynağı bile ev halkının kendisidir. Yürümek, yatak yapmak, kuru toz almak tozu tekrar havalandırır. Kuru tüy toz alıcı yerine nemli bez kullanmak ve ayakkabıyı kapıda çıkarmak tozun hem oluşumunu hem havalanmasını azaltır.
Lax 2014 · Hospodsky 2012OTUEvi ne kadar ve nasıl havalandırmalıyım?
Almanya Federal Çevre Ajansı, kışın günde 2–3 kez, pencere sonuna kadar açık, oda başına yaklaşık 5 dakika havalandırmayı; yazın her seferinde 10–20 dakikayı öneriyor. Uzun süre vasistasta bırakılan pencere havayı yeterince değiştirmez, duvarı soğutur. Kısa ve yoğun havalandırma, nemi ve temizlik ürünü buharını odadan çıkarmanın en basit yoludur.
UBA HavalandırmaOTUMisafir gelmeden 15 dakikada oturma odası nasıl toparlanır?
Önce pencereyi sonuna kadar açın; kısa ve yoğun havalandırma odayı en hızlı tazeleyen adımdır. Sonra dağınıklığı toplayın, sehpa ve sık dokunulan yüzeyleri nemli bezle silin, halının görünen kısmını süpürün. Kokuyu oda spreyiyle örtmek yerine kokunun kaynağını (çöp, hayvan yatağı, kirli tekstil) kaldırın.
UBA Havalandırma · Steinemann 2016Yatak odası: pratik ve hızlı
YATYatak odasında oda spreyi ve kokulu ürün kullanmak sakıncalı mı?
Çam ve narenciye kokusu veren bileşikler iç havadaki ozonla tepkimeye girip çok ince parçacıklar oluşturuyor; zemin temizleyicisiyle yapılan bir ölçümde dakikalar içinde yeni parçacık artışı görüldü. Çamaşır suyu ile narenciye kokusunun aynı ortamda buluşması da ışık altında parçacık oluşturuyor. Uyuduğunuz odada kokuyu spreyle örtmek yerine havalandırın ve kaynağı (nemli tekstil, kirli nevresim) giderin.
Rosales 2022YATPamuk mu polyester mi daha az koku tutar?
Spor sonrası 26 kişinin tişörtleriyle yapılan çalışmada polyester, pamuğa göre daha yoğun ve daha kötü koktu; kumaş türü üzerinde çoğalan topluluğu da farklı yönlendirdi. Teri kendisi kokusuzdur; deri mikroorganizmalarının enzimleri onu kokulu moleküllere çevirir. Yoğun terleyenler için pamuklu nevresim ve pijama daha az koku tutabilir; koku kalıcıysa yıkama sıcaklığını ve hızlı kurutmayı gözden geçirin.
Callewaert 2014Çocuk odası: pratik ve hızlı
ÇOCBiberon ve emzik ne zamana kadar kaynatılmalı?
ABD Hastalık Kontrol Merkezi, bebek 2 aydan küçükse, prematüre doğduysa ya da bağışıklığı hastalık veya tedavi nedeniyle zayıfsa beslenme gereçlerinin her kullanımdan sonra yıkanmasına ek olarak en az günde bir kez kaynatma, buhar ya da sıcak programlı bulaşık makinesiyle arındırılmasını öneriyor; kaynatmada parçalar ayrılıp suyla örtülü olarak 5 dakika kaynatılır. Bunun dışında her kullanımdan sonra sıcak sabunlu suyla iyice yıkamak, durulamak ve açıkta kurutmak temeldir. Yıkamayı doğrudan lavaboda değil, yalnız bu iş için ayrılmış temiz bir kapta yapın.
CDC Bebek Beslenme GereçleriÇOCBebek odasında oda kokusu, difüzör veya kokulu deterjan kullanılır mı?
Kokulu ürünlerde etikette yazmayan pek çok kimyasal bulunabildi; en yüksek derişimler oda kokusu gibi ürünlerde ölçüldü. Evde ve işte sık temizlik spreyi kullanımı uzun dönemde akciğer işlevinde daha hızlı kayıpla ilişkili bulundu. Bebek odasında oda kokusu ve difüzörden kaçının; kokusuz deterjan ve havalandırma yeterlidir.
Dodson 2012 · Svanes 2018ÇOCYenidoğanı ziyarete gelenler için ev nasıl hazırlanmalı?
Bebeklerin solunum yolu virüsü burun salgısıyla tezgâh yüzeyinde 6 saate kadar bulaşıcılığını korudu ve dokunan ele geçti. Bu yüzden ziyaret sonrasında kapı kolu, ışık anahtarı ve masa gibi sık dokunulan yüzeyleri silin; en etkili adım ise misafirin bebeğe dokunmadan önce ellerini yıkamasıdır. Hasta olan ziyaretçi ziyareti ertelemeli.
Hall 1980 · CDC Ev TemizliğiAntre: pratik ve hızlı
ANTAyakkabı tabanı temizlenmeli mi, nasıl?
Rutin olarak gerekmez ve pratikte sonuç kalıcı olmaz: tabandaki sporlar klasik deterjanlara dayanıklıdır ve her adımda yeniden kirlenir. Asıl önlem ayakkabıyı kapıda çıkarıp antre dışına taşımamaktır. Dışkıya, kusmaya veya çamura basıldığında tabanı dışarıda fırçalayıp sabunlu suyla yıkayın ve kurutun.
Janezic 2018ANTKapı kolu ne sıklıkla ve nasıl temizlenmeli?
ABD Hastalık Kontrol Merkezi, kapı kolu ve ışık anahtarı gibi sık dokunulan yüzeylerin düzenli olarak ve misafir sonrasında temizlenmesini öneriyor. Evde kapı koluna özgü güçlü bir ölçüm bulunamadı; ancak sert ve gözeneksiz yüzeylerden ele geçiş yüksektir. Haftada bir nemli bezle, evde hasta biri varken her gün sabunlu suyla silip kurulamak ve el yıkamayı sıklaştırmak pratik bir düzendir.
CDC Ev Temizliği · Rusin 2002ANTAntre zemini nasıl silinmeli?
Önce kuru süpürün: çamur ve kum ıslak bezle silinirse yüzeye yayılır ve çizik açar. Sonra iyi sıkılmış nemli bezle içeriden kapıya doğru silin ve zeminin kurumasını bekleyin. Dışarıdan taşınan toz, yürüdükçe yeniden havaya kalkar; bu yüzden antreyi evin geri kalanından daha sık silmek mantıklıdır.
Nishioka 2001 · Hospodsky 2012ANTMisafir gelmeden giriş nasıl hızlıca toparlanır?
Ayakkabıları kaldırın, dış paspası silkeleyin ve antre zeminini süpürüp nemli bezle silin. Kapı kolunu, ışık anahtarını ve zili silin; ABD Hastalık Kontrol Merkezi bu yüzeylerin misafir sonrasında da temizlenmesini öneriyor. Kokuyu oda spreyiyle örtmek yerine ayakkabılık kapağını kapatın ve kapıyı birkaç dakika açık tutun.
CDC Ev Temizliği · Steinemann 2016Çalışma masası: pratik ve hızlı
ÇALKlavye nasıl temizlenir?
Kapatın ya da fişini çekin, ters çevirip kırıntıları silkeleyin, tuş aralarını yumuşak fırçayla temizleyin. Ardından sıkılmış nemli mikrofiber bezle ya da üreticinin önerdiği yöntemle silip tamamen kurumasını bekleyin. Klavyeye asla doğrudan sıvı dökmeyin ya da sprey sıkmayın.
CDC · Fierer 2010ÇALTelefon neyle silinir, ekrana zarar veren ürünler hangileri?
Telefonu temizlerken üreticinin kılavuzundaki talimata uyun; ekran kaplamasına hangi bez ve sıvının uygun olduğunu üretici belirtir. Talimat yoksa kapalı cihazı sıkılmış nemli mikrofiber bezle silip iyice kurulamak yeterlidir. Port, hoparlör ve tuş aralıklarına sıvı girmemeli; çamaşır suyu, aseton ve aşındırıcı tozlar ekran kaplamasını bozabilir.
CDCÇALLaptop ve monitör ekranı neyle silinir?
Kuru bir mikrofiber bezle başlayın; leke kalırsa bezi çok az suyla ya da üreticinin önerdiği temizleyiciyle nemlendirin. Ekrana doğrudan sprey sıkmayın, kâğıt havlu ve aşındırıcı ürün kullanmayın. Cihaz kapalıyken ve soğukken temizleyin.
CDCÇALMasada yemek yemek klavyeyi kirletir mi?
Kırıntı ve yağlı parmak izi klavyeye birikir; bunun sağlık sonucunu ölçen bir çalışma yok, ama sert yüzeylerden ele, elden ağza geçiş ölçülmüş durumda. Yemekten önce ve sonra el yıkamak ve klavyeyi haftalık silkeleyip silmek yeterli bir düzen.
Rusin 2002ÇALÇalışma masası ne sıklıkla temizlenmeli?
Tozu her gün nemli bezle almak, haftada bir masa yüzeyini, klavyeyi, fareyi ve telefonu birlikte silmek iyi bir düzen. Bazı organizmalar kuru yüzeyde günlerden aylara kadar kalabiliyor, ama yüzeyde bulunmaları hastalık yapacakları anlamına gelmiyor; amaç steril değil, düzenli bir masa.
Kramer 2006ÇALOfiste ya da evde ortak kullanılan klavye ve telefona nasıl davranmalı?
Ortak cihaz, ellerden ele geçişin kesiştiği noktadır: sert yüzeylerden ele, elden dudağa geçiş ölçülmüş ve klavye kullananların izini taşıyor. Ortak klavyeyi ve telefonu her kullanıcı değişiminde ya da günde bir kez silin, kullanmadan önce ve sonra ellerinizi yıkayın, hastayken ortak cihaz kullanmayın.
Rusin 2002 · Fierer 2010