İçeriğe geç
Buzdolabı
Oda 02 · Buzdolabı

Buzdolabı temizliği

Soğuk ama sessiz değil. 5 risk, 7 eşyanın temizlik sıklığı, adım adım rehber ve en çok sorulan 16 soru.

Kısa cevap

Buzdolabı nasıl temizlenir?

Yiyecekleri soğuk bir yere alın, tarihi geçmiş ve 3–4 günü geçen artıkları ayıklayın. Raf ve çekmeceleri sıcak su ve deterjanla yıkayıp kurutun, iç yüzeyi ve contayı karbonatlı ılık suyla silip kurulayın. Çiğ eti en alt rafa koyun ve sıcaklığın 4 °C ya da altında olduğunu kontrol edin.

Buzdolabı kaç derece olmalı?
4 °C ya da altı. Haftada bir termometreyle kontrol edin.
Buzdolabı kötü koku nasıl geçer?
Kaynağı bulun: dökülen et suyu, bozulan artık yemek ya da conta. Silip kurulayın; kokuya karşı açık bir kap karbonat bırakabilirsiniz.
Buzdolabı ne sıklıkla temizlenmeli?
Haftada bir hızlı silme, ayda bir ayrıntılı temizlik. Dökülen sıvıyı hemen silin, contayı ayda bir temizleyin.
Buzdolabı size bir şey söylüyor

Buzdolabında temizlik gerektiğini gösteren 4 işaret

Kötü koku, sebzelikte su birikmesi, kararmış conta… Soğuk, büyümeyi yavaşlatır ama durdurmaz.

Dolap kokuyor

Dolap kokuyor

Neden? Dökülen sıvı ve unutulan yiyecek soğukta da bozulur.

Ne yapmalı? Rafları ayda bir boşaltıp ılık su ve deterjanla silin, döküntüyü hemen temizleyin.

Sebzelikte su ve küf

Sebzelikte su ve küf

Neden? Sebzenin bıraktığı nem çekmecede birikir.

Ne yapmalı? Çekmeceyi çıkarıp yıkayın, kurulayın; sebzeyi kuru saklayın.

Kapak contası kararmış

Kapak contası kararmış

Neden? Conta kıvrımında nem ve kırıntı birikir.

Ne yapmalı? Kıvrımı yumuşak fırça ve deterjanlı suyla temizleyip kurulayın.

Çiğ et suyu sızmış

Çiğ et suyu sızmış

Neden? En alt raf dışında saklanan çiğ et, alttaki hazır yiyeceğe damlar.

Ne yapmalı? Çiğ eti kapalı kapta en alt rafta saklayın, sızıntıyı hemen sıcak su ve deterjanla temizleyin.

Buzdolabı için 3 kritik an
  1. Alışverişten dönünceEskiyi öne alıp yeriyle karıştırmamak, unutulan yiyeceği önler.
  2. Bir döküntü olduğundaSoğukta kuruyan sıvı yapışır ve kokunun kaynağı olur.
  3. Elektrik kesintisinden sonraIsınan yiyeceğin güvenli olup olmadığına karar vermek gerekir.
Riskler

Buzdolabında kir ve koku nereden başlar?

01

Et çekmecesi ve kapı kolu öne çıkıyor

100 evlik mutfak çalışmasında Listeria en çok buzdolabı et çekmecesinde bulundu ve yüksek dolap sıcaklığıyla ilişkiliydi; deri kaynaklı stafilokok ise en çok tezgâhta ve buzdolabı kapı kolunda.

Borrusso 2017
02

Dolaplar çoğu zaman önerilenden sıcak

İngiltere'de yaşlıların evlerinde buzdolaplarının orta bölmesinin yüzde 50'si, kapak raflarının yüzde 85'i 5 °C'nin üzerinde çalışıyordu; açılmış hazır gıdaların yüzde 66'sı önerilen 2 günden uzun saklanmıştı.

Evans & Redmond 2015
03

40 yılda pek değişmeyen alışkanlık

Dünya genelindeki ölçümleri derleyen inceleme, pek çok buzdolabının önerilenden yüksek sıcaklıkta çalıştığını ve dolap kullanım alışkanlıklarının son 40 yılda belirgin değişmediğini gösterdi.

James 2017
04

Hamile ve yaşlılar için ağır sonuç

ABD'de 2009–2011 verisinde Listeria hastalığı hamilelerde genel nüfusa göre 10 kat, 65 yaş üstünde 4 kat sık görüldü; hastalığın ölüm oranı yüzde 21'di.

Silk 2013
05

Conta, seyrek temizlenen köşe

Ev mutfaklarında seyrek temizlenen buzdolabı contası, davlumbaz ve zemin en çeşitli mikrobiyal topluluğu taşıyan noktalar arasında çıktı.

Flores 2013
Ne sıklıkla?

Buzdolabı ne sıklıkla temizlenmeli?

Dökülen sıvı, et suyuHemenKâğıt havluyla alın, sıcak deterjanlı suyla silip kurulayın; et suyu başka yiyeceklere damlamasın.
Termometre kontrolüHaftada birOrta rafa bir dolap termometresi koyun; hedef 4 °C ve altı, dondurucu −18 °C.
Raflar ve iç yüzeyHaftada bir hızlı silme; ayda bir ayrıntılıBozulmuş ve tarihi geçmiş yiyecekleri ayıklayın, sıcak deterjanlı suyla ya da karbonatlı ılık suyla silip durulayın ve kurulayın.
Et ve sebze çekmecesiHaftada bir; çiğ et sızdıysa hemenÇekmeceyi çıkarıp lavaboda sıcak deterjanlı suyla yıkayın, durulayın, tamamen kurutup takın.
Kapı contasıAyda birKıvrımların içini deterjanlı bezle silin, eski bir diş fırçasıyla temizleyin, kurulayın.
Kapı koluHer gün ya da çiğ et hazırlığından sonraDeterjanlı bezle silin; çiğ et ellerken dokunulduysa sıcak deterjanlı bezle ovup temiz nemli bezle durulayın ve kurulayın.
Artık yemek kaplarıHer gün göz atın; 3–4 günü geçeni atınKapalı kapta saklayın, üzerine tarih yazın.
Adım adım

Buzdolabı temizliği adım adım

  1. Fişi çekmek gerekmez ama yiyecekleri soğuk bir yere ya da soğutucu çantaya alın; uzun sürecekse dondurucuyu ayrı tutun.
  2. Tarihi geçmiş, kokan ya da 3–4 günü geçmiş artık yemekleri ayıklayın.
  3. Rafları ve çekmeceleri çıkarın; cam rafları soğukken sıcak suya sokmayın, oda sıcaklığına gelmesini bekleyin.
  4. Raf ve çekmeceleri sıcak su ve deterjanla yıkayın, durulayın, tamamen kurutun.
  5. İç yüzeyi ve contayı deterjanlı ya da karbonatlı ılık suyla silin, temiz nemli bezle durulayıp kurulayın.
  6. Çiğ eti kapalı kapta en alt rafa ya da et çekmecesine, hazır yiyecekleri üst raflara yerleştirin.
  7. Termometreyle 4 °C ve altında olduğunu kontrol edin; kokuya karşı açık bir kap karbonat bırakabilirsiniz.
Hassas gruplar

Evde bebek, alerji ya da evcil hayvan varsa.

Hamile

Listeria hastalığı hamilelerde genel nüfusa göre 10 kat sık görüldü (Silk 2013). Dolabı 4 °C ve altında tutmak, açılmış hazır yiyeceği kısa sürede tüketmek ve et çekmecesini düzenli yıkamak temel önlemler. Ne yiyebileceğiniz konusunda doktorunuza danışın.

Bebek

Gıda kaynaklı hastalık 5 yaş altında daha sık görülüyor (Lake 2026). Hazırlanan mama ve ek gıdaları kapalı kapta, et ve çiğ gıdadan ayrı, üst rafta saklayın; saklama süresi için doktorunuzun ya da ürün etiketinin önerisine uyun.

Yaşlı

65 yaş üstünde Listeria hastalığı 4 kat sık (Silk 2013); yaşlıların evlerinde dolap sıcaklığının sık sık 5 °C'yi aştığı ölçüldü (Evans & Redmond 2015). Yaşlı bakımı yapıyorsanız termometre koymak ve haftalık ayıklama en kolay katkı.

Alerji ve astım

Buzdolabı içi kapalı bir alandır; güçlü kokulu ürün gerekmez, deterjanlı ya da karbonatlı ılık su yeterli. Kokular yiyeceklere de geçebilir.

Probiyotikli temizliğin bu odadaki yeri

Buzdolabı içi gıdayla doğrudan temas eden bir alandır; probiyotikli temizleyici raflar, çekmeceler, conta ve iç yüzeyler için uygun değildir ve bu yüzeylerde yapılmış bir çalışma da yoktur. Buzdolabında asıl koruma sıcaklık kontrolü, dökülenin hemen silinmesi ve düzenli ayıklamadır (FDA). Dolabın dış kapağı ve kolu sıradan sık dokunulan yüzeyler gibi deterjanlı bezle silinebilir.

Sık sorulanlar

Buzdolabı temizliği hakkında sık sorulanlar

Sorular, insanların arama motorlarında ve forumlarda en sık sorduklarından derlendi. Her cevabın kaynağı yanında.

01Buzdolabı kaç derece olmalı?

Buzdolabı 4 °C ve altında, dondurucu −18 °C olmalı. Dolabın kendi göstergesine güvenmeyin; orta rafa ucuz bir termometre koyup haftada bir bakın. Ölçümler pek çok evde dolabın önerilenden sıcak çalıştığını gösteriyor.

Herkes · FDA · James 2017
02Buzdolabı ne sıklıkla temizlenmeli?

Dökülenleri hemen silin, haftada bir bozulan yiyecekleri ayıklayıp rafları hızlıca silin, ayda bir de raf, çekmece ve contayı çıkararak ayrıntılı temizleyin. FDA dolabın düzenli temizlenmesini ve dökülenin hemen silinmesini öneriyor; et suyu damlamaları bir yiyecekten ötekine geçişin yoludur.

Pratik ve hızlı · FDA
03Buzdolabındaki kötü koku nasıl geçer?

Kokunun kaynağı çoğunlukla bozulmuş bir yiyecek, akmış et suyu ya da kirli contadır; önce kaynağı bulup atın, sonra iç yüzeyi karbonatlı suyla silip kurulayın. USDA, kokuyu azaltmak için rafa açık bir kutu karbonat konmasını öneriyor. Koku sürüyorsa çekmece altlarına ve gider deliğine bakın.

Koku · USDA FSIS
04Buzdolabı sirke ile silinir mi?

Kir ve leke için sulandırılmış sirkeyle silebilirsiniz, sonra temiz suyla durulayıp kurulayın. Ancak laboratuvar testinde sirkenin yaygın organizmalara etkisi sınırlı kaldı. Çiğ et sızıntısı gibi durumlarda rafı ya da çekmeceyi çıkarıp sıcak su ve deterjanla yıkayın, bol suyla durulayın ve tamamen kurutup yerine takın.

Doğal yöntem · Rutala 2000
05Buzdolabında en çok nerede birikim olur?

100 evlik çalışmada Listeria en çok et çekmecesinde, deri kaynaklı stafilokok ise kapı kolunda bulundu; seyrek temizlenen conta da en çeşitli topluluğu taşıyan noktalardan biri. Bu üç noktayı düzenli temizlik listenize ekleyin.

Herkes · Borrusso 2017 · Flores 2013
06Soğukta bile çoğalan bir şey var mı?

Evet. Listeria buzdolabında saklanan yiyecekte bile çoğalabilir ve 100 evlik çalışmada buzdolabı sıcaklığı yükseldikçe daha sık bulundu. Bu yüzden düşük sıcaklık ve açılmış hazır yiyeceği uzun bekletmemek, temizlik kadar önemlidir.

Hamilelik · Borrusso 2017 · EFSA/ECDC 2025
07Artık yemek buzdolabında kaç gün durur?

USDA'ya göre pişmiş artık yemekler buzdolabında 3–4 gün saklanabilir; daha uzun saklamak için dondurun. Yemeği pişirdikten sonra en geç 2 saat içinde, kapalı ve sığ kaplarda dolaba koyun. Şüphedeyseniz koklayarak değil tarihe bakarak karar verin.

Pratik ve hızlı · USDA FSIS
08Açılmış şarküteri ve hazır yiyecekler ne kadar saklanır?

İngiltere'deki tüketici önerisi açılmış hazır yiyeceklerin 2 gün içinde tüketilmesi; ancak yaşlıların evlerinde bu tür yiyeceklerin yüzde 66'sının daha uzun saklandığı gözlendi. Hamile ve yaşlılar için bu kural özellikle önemli; etiketteki 'açıldıktan sonra' süresine uyun.

Yaşlı bakımı · Evans & Redmond 2015
09Çiğ et buzdolabının neresine konmalı?

Kapalı bir kapta, en alt rafa ya da et çekmecesine. Böylece sızan et suyu hazır yiyeceklerin üzerine damlamaz. FDA yiyecekleri kapalı kap ya da kilitli poşette saklamayı ve dökülenleri hemen silmeyi öneriyor.

Bebek ve çocuk · FDA
10Buzdolabı kapı rafına süt koymak doğru mu?

Kapak rafları dolabın en sıcak yeridir: ölçümlerde kapak bölmelerinin büyük çoğunluğu 5 °C'nin üzerindeydi. Süt ve hazır yiyecekler gibi çabuk bozulanları orta raflara, daha dayanıklı soslar ve içecekleri kapağa koyun.

Pratik ve hızlı · Evans & Redmond 2015
11Buzdolabı lastiğindeki kararma küf mü, nasıl temizlenir?

Contanın kıvrımları seyrek temizlendiği için birikim ve küf lekesi sık görülen bir yerdir. Deterjanlı ılık suyla ve eski bir diş fırçasıyla kıvrımların içini temizleyip kurulayın; lastiği aşındıran sert toz ve çözücülerden kaçının. Leke çıkmıyor ve conta kapanmıyorsa contanın değiştirilmesi gerekir.

Koku · Flores 2013
12Buzdolabına karbonat koymak işe yarar mı?

Koku azaltmak için USDA'nın da önerdiği basit bir yöntem; ancak kokunun kaynağını gidermez ve hijyen sağlamaz. Bozulan yiyeceği atmak, sızıntıyı silmek ve dolabı soğuk tutmak asıl önlemdir.

Doğal yöntem · USDA FSIS
13Hamileyim, buzdolabında nelere dikkat etmeliyim?

Listeria hastalığı hamilelerde genel nüfusa göre 10 kat sık görülüyor ve bebeğe zarar verebiliyor. Dolabı 4 °C ve altında tutun, et çekmecesini düzenli yıkayın, açılmış hazır yiyecekleri kısa sürede tüketin. Hangi yiyeceklerden kaçınmanız gerektiğini doktorunuzla konuşun.

Hamilelik · Silk 2013 · FDA
14Buzdolabını temizlerken fişini çekmek gerekir mi?

Hızlı haftalık silmede gerekmez; ayrıntılı temizlik ya da buz çözme yapıyorsanız üreticinin kullanım kılavuzuna uyun. Bu sürede çabuk bozulan yiyecekleri soğutucu çantada tutun; yemek oda sıcaklığında 2 saatten fazla kalmamalı.

Pratik ve hızlı · USDA FSIS
15Elektrik kesintisinden sonra buzdolabındaki yiyecekler güvenli mi?

Kapak kapalı kaldıysa buzdolabı birkaç saat soğuk kalabilir; USDA'nın genel kuralı, 4 °C'nin üzerinde 2 saatten uzun kalan çabuk bozulan yiyeceklerin atılması yönünde. Termometre en güvenilir göstergedir; koku ya da görünüşe güvenmeyin. Kesintiden sonra kokuyu temizlikle giderin.

Herkes · USDA FSIS
16Buzdolabı içi hangi ürünle yıkanmalı?

Sıcak su ve deterjan ya da karbonatlı ılık su yeterlidir; ardından temiz nemli bezle durulayıp kurulayın. Kapalı bir alanda güçlü kokulu ürün kullanmak gerekmez; çamaşır suyuyla silme sırasında karıştırılmasa bile iç havada tahriş edici gazlar ölçüldü. Çiğ et sızıntısında da sıra aynıdır: sızıntıyı kâğıt havluyla alın, parçayı sıcak deterjanlı suda yıkayın, durulayın ve kurutun.

Alerji ve astım · Mattila 2020 · USDA FSIS